Thông báo

08/032019

Chào năm mới Kỷ Hợi...


TẢN MẠN VỀ CHÚ ỦN
 
     Từ năm Kỷ Hợi 1959 đến năm Kỷ Hợi 2019 của chu kỳ Can Chi trong âm lịch kéo dài ngót 60 năm, gọi là một hội hay lục thập hoa giáp. Đời người hiếm có ai sống đại thọ tới tuổi 120 để gặp lại năm tuổi của mình đến lần thứ ba. Tuổi Hợi cầm tinh con heo, một giống gia súc quen thuộc với con người. Đầu năm xin tản mạn đôi chút về chú heo - gọi cho thân mật và lịch sự một chút là chú Ủn, nhân tiện chia sẻ niềm vui và điều may mắn sẽ đến với người mang tuổi Hợi trong năm nay.
 
 
     *Tập tính đặc trưng:
 
     Loài gia súc này người phía Bắc gọi là lợn, còn người phía Nam kêu là heo. Có điều không hiểu tại sao có một loại bánh xuất xứ từ phía Nam lại có tên là bánh “da lợn”? (lẽ ra phải kêu là bánh “da heo” mới phải?)... Đây là giống gia súc nuôi để lấy thịt, được con người thuần hóa hàng ngàn năm trước từ loài heo trong hoang dã. Ai cũng biết thịt heo là thực phẩm phổ biến trong bữa ăn hằng ngày của người Việt và nhiều dân tộc khác trên thế giới. Nghề nuôi heo từ phạm vi thủ công lúc ban đầu phát triển dần thành một ngành công nghiệp thực phẩm mũi nhọn.
 
     Vì vậy mà giữa con người và các giống heo nuôi có mối quan hệ rất gắn bó và gần gũi. Con người tiếp xúc thường xuyên và hiểu rất rõ những tập tính đặc trưng của con heo. Dáng đi nặng nề, chậm chạp, thân hình mập ú, ủn ỉn, ăn tạp, sống bẩn, lười biếng... là những tập tính không mấy đẹp mà con người thường “gán” cho chúng. Vậy mà, nhiều nghiên cứu cho thấy bản chất loài heo trong hoang dã (như heo rừng chẳng hạn) không phải như vậy, ngược lại chúng còn nhanh nhẹn, ăn sạch, ở sạch và không hề lười biếng.
 
     Sở dĩ giống heo thuần chủng trở thành gia súc với tập tính xấu xí như hiện nay là do con người tạo ra và “nuôi dưỡng” từ hàng ngàn năm qua. Nói khác, chính con người đã “tập hư” dần cho loài heo. Bởi vì nuôi với mục đích để lấy thịt thì phải bằng mọi giá tăng cân, vỗ béo bằng nhiều thứ thức ăn, đặc biệt là thức ăn công nghiệp; phải nhốt chúng nằm yên một chỗ trong chuồng trại, và như vậy chúng chẳng có cơ hội để vận động; luôn tiếp xúc trực tiếp, thường xuyên với phân thải, nước thải dơ bẩn của chính chúng. Riết rồi tập tính của heo thay đổi hẵn, không còn nguyên như lúc hoang dã nữa.
      
      Chưa hết, loài người còn lấy loài heo làm biểu tượng cho sự ham muốn vật chất nhục dục.Trư Bát Giới trong Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân là một ví dụ rất điển hình khi tác giả tạo ra một nhân vật mặt heo với bộ dạng thô kệch, nặng nề, háo sắc, tham ăn, thích khoái lạc nhục dục... Vì nguyên cớ gì vậy? Phải chăng do hình ảnh gợi dục của giống heo nọc với “điểm nhấn” khá ấn tượng trên cơ thể từ cặp tinh hoàn no tròn đỏ hỏn, lồ lộ ra đằng sau như hai trái bưởi?! Có thể nào?

 

       Người ta còn cho rằng loài heo xuất tinh kéo dài tới những 6 phút mới hết “đạn”! Tài liệu khác thì thổi phồng rằng heo nọc có thể kéo dài “phút giây cực khoái” ấy tới những... 30 phút mới ghê. Và nếu vô tình khiến chúng phải “ngưng giữa chừng” thì chúng “điên lên” một cách đáng sợ (!). Có thể cũng đúng phần nào chăng, vì rõ ràng heo nái có thể đẻ tới 2,3 chục con một lứa là chuyện bình thường.
 
       Còn nữa, để chế diễu con người khi làm “chuyện ấy” một cách sỗ sàng, dung tục, người ta không ngần ngại dùng cụm từ “làm trò con heo” để mô tả! Tại sao cũng cùng là loài vật, cũng cùng có nhu cầu bảo tồn nòi giống như nhau, mà con người lại không gọi đó là trò con dê, trò con khỉ hay trò con ngựa... mà lại cứ dùng từ... “trò con heo”?! Thật trần trụi và oan cho loài heo phải không?
 
       Vậy mà cái đầu heo luộc chín (gọi là thủ lợn) lại được người Việt ta từ xưa trân trọng dùng làm lễ vật hiến tế chủ lực trong các nghi lễ truyền thống, và sau đó lại ưu tiên đem “kỉnh” cho vị chủ bái của cuộc lễ: một vinh dự mà không mấy ai có được! Như vậy thì dẫu tốt xấu thế nào, heo - ngoài nhu cầu thực phẩm không thể thiếu của con người - vẫn là một “linh vật” không thua kém với loài dê để tế thần của thời xa xưa là mấy.
 
       *Người mang tuổi Hợi:
      
     Trong dân gian người ta hay nói câu “tuổi Hợi nằm đợi mà ăn”, nhằm ám chỉ người tuổi Hợi là tuổi may mắn, nhàn hạ, chẳng làm gì mà vẫn có ăn. Có lẽ người ta mang so sánh hay suy diễn từ giống heo chăng? Vì heo nhốt trong chuồng chỉ nằm đó đợi ăn, ăn xong rồi lăn ra ngủ, ngủ dậy lại có sẵn để ăn, chẳng tốn công bươi móc tìm kiếm thức ăn vất vả như con trâu, con gà...
 
     Nếu vậy thì những tập tính khác - bị cho là xấu - của heo có “chiếu mệnh” phần nào lên người mang tuổi Hợi không? Đâu phải ai mạng Hợi cũng chậm chạp, nặng nề, ăn tạp, ở dơ? Đâu phải ai mạng Hợi cũng tham lam, háo sắc, thích khoái lạc nhục dục như nhân vật Trư Bát Giới? Chắc chắn là không có chuyện đó.
 
     Thực tế cho thấy phần đông những người mang tuổi Hợi có cuộc sống khá là may mắn hạnh phúc, thường được “quý nhơn phò trợ”. Đặc biệt tuổi Quý Hợi ở phụ nữ mà người ta hay phong là tuổi “con heo vàng”. Phần đông người mang tuổi Hợi - dù nam hay nữ - đều có tính thật thà, ngay thẳng, tốt bụng, giàu lòng trắc ẩn, nhân ái, yêu thương và thích giúp đỡ người khác. Vì vậy mà luôn được mọi người quý mến và tôn trọng.
 
     Người mang tuổi Hợi thường sống tự do, thoải mái,  phóng khoáng, lạc quan, thân thiện và biết hòa đồng. Họ biết khiêm tốn, nhường nhịn, luôn tâm niệm “dĩ hòa vi quý”, “một điều nhịn bằng chín điều lành”, sẵn sàng tha thứ và cảm thông cho những lỗi lầm của người khác.... Vì vậy mà chẳng bao giờ họ mang lòng thù hận hay “để bụng” bất cứ điều gì với ai. Có lẽ vì vậy mà vóc dáng người tuổi Hợi luôn “có da có thịt”, đầy đặn, hồng hào - tương tự như sắc diện chú Ủn đó sao?
 
    Như vậy phải chăng có thể tóm tắt tính cách của người mang tuổi Hợi trong hai từ “tình cảm”? Rõ ràng họ sống nặng về tình cảm hơn là lý trí, nặng về tấm lòng nhân ái bao dung hơn là tính toán, mưu toan hay xảo quyệt. Một mẫu người như thế chẳng phải vô cùng có ích cho gia đình và cộng đồng, chẳng phải là những tế bào lành mạnh của xã hội, chẳng phải là những công dân gương mẫu, nhân tố tích cực mang lại hòa bình và thịnh vượng cho quốc gia dân tộc hay sao?!
 
     *Thay lời kết:
 
     Xem ra, nếu cho rằng bản chất hay tính cách của một con người mang dáng dấp của con vật cầm tinh cho năm tuổi là điều thật khó lý giải. Nhưng nói rằng đó chỉ là chuyện gượng ép, hoang đường, vô căn cứ thì cũng đáng ngờ. Hình như vẫn có một chút gì đó trong thực tế trải nghiệm “phản ảnh” một cách thú vị mối tương quan khiến ta phải suy nghĩ. Ở đây là giữa chú Ủn và con người mang tuổi Hợi.
 
     Xin chúc mừng những ai mang tuổi Hợi - đặc biệt là tuổi Kỷ Hợi. Chúc một năm tốt lành, may mắn, vượt qua tất cả những điều vướng mắc, “năm hạn tháng xui” nếu có của Năm Tuổi - điều mà trong dân gian, qua trải nghiệm, người ta vẫn cứ e dè và lo lắng. Chúc một năm lạc quan, sức khỏe và nhiều niềm vui./.
 
         *Nguyễn Vinh
       (Trích "Về Nguồn", đặc san xuân Kỷ Hợi 2019)
 
 

Nội dung bình luận

Chỉ chấp nhận bình luận bằng tiếng Việt có dấu, những bình luận sai qui định sẽ bị xóa.

Bình luận tối đa 300 ký tự. 0 ký tự

Không có bình luận nào

Tin liên quan

Tin bài cũ

Video

Phản hồi mới

Liên kết website

Làng Kế Môn trên Facebook

Thống kê truy cập

Online: 5
Tổng truy cập: 731.480