Thông báo

03/012018

Nhân ngày sinh của đại thi hào Nguyễn Du 3/1:

THỬ SO SÁNH TÀI SẮC GIỮA HAI CHỊ EM
THÚY KIỀU VÀ THÚY VÂN
TRONG TRUYỆN KIỀU

 
      Nguyễn Du tiên sinh tự là Tố Như, sinh năm 1765 và mất năm 1820, được tôn vinh là một đại thi hào của dân tộc. Ông đã để lại cho đời sau một tác phẩm thơ bất hủ, đó là Truyện Kiều. Nhân vật chính trong câu chuyện này là Thúy Kiều cùng hai nhân vật cận kề khác là Thúy Vân và Kim Trọng. Trong đó Thúy Vân là em gái và Kim Trọng là người tình, mà cũng là vị hôn thê hứa hẹn của Kiều.
 
     Dù là hai chị em ruột, cùng là: "Mai cốt cách, tuyết tinh thần - Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười", nhưng cuộc đời mỗi người lại rẽ sang hai hướng hoàn toàn khác nhau: Thúy Vân sau này trở thành mệnh phụ phu nhân khi lấy Kim Trọng làm chồng còn Thúy Kiều thì ba chìm bảy nổi, bèo dạt mây trôi, cuộc đời tan tác kể từ sau khi phải bán mình chuộc cha.
 
     Tất nhiên đời người có số mạng, hay còn gọi là định mệnh, không ai biết được tương lai của mỗi người sẽ ra sao. Vậy nhưng trong Truyện Kiều, cái định mệnh ấy đã được báo trước, thể hiện rõ nét qua tài sắc của hai chị em. Đó là hai loại tài sắc đối lập hoàn toàn của hai mẫu phụ nữ: Thúy Vân và Thúy Kiều.  
 
     Với Thúy Vân, Nguyễn Du mô tả nhan sắc của thị trong bốn câu:
 
     “Vân xem trang trọng khác vời,
     Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang
     Hoa cười ngọc thốt đoan trang
     Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da”
 
     Còn với Thúy Kiều, cũng chừng ấy câu thơ, ông diễn tả:
 
     “Kiều càng sắc sảo mặn mà
     So bề tài sắc lại là phần hơn
     Làn thu thủy nét xuân sơn,
     Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh”
 
     Rõ ràng là có sự đối lập, một bên là “mây thua, tuyết nhường” của Thúy Vân (hay người đời thường gọi là hoa nhường nguyệt thẹn cũng vậy). Nghĩa là vẻ đẹp mà ai cũng phải thua, phải nhường, không ai dám phiền hà hay ganh tỵ. Nói khác là một vẻ đẹp nhu mì, thuần hậu, dễ mến và dễ gần gũi. Còn bên kia, Thúy Kiều, thì “hoa phải ghen, liễu phải hờn”. Nghĩa là một vẻ đẹp lộ liễu, khiến cho người khác phải ganh tỵ, trở thành mục tiêu để bị ganh ghét, tranh đoạt, sở hữu, thậm chí hãm hại. Đó là vẻ đẹp chất chứa hiểm nguy và không “an toàn” chút nào.
 
     Một cách chi tiết, theo bốn câu thơ được dẫn, vẻ đẹp của Vân có tính trang trọng với khuôn mặt đầy đặn, bầu bĩnh, đôi mày ngài nở nang trên vầng trán sáng sủa; tóc da bóng mượt, trắng trẻo; ăn nói thì dịu dàng, đoan trang. Nếu nói theo nhân tướng học, thì đó là loại nhan sắc "trơn tru, tròn trịa" của mẫu phụ nữ có số mạng hạnh phúc, hoặc là hạnh phúc trong đời thường, hoặc có thể là những “mệnh phụ phu nhân”, những phụ nữ mà người ta hay gọi là  "bóng dáng đằng sau" hay là “chỗ dựa” của những người đàn ông thành đạt.
 
     Còn vẻ đẹp của Kiều thì có thể gói gọn trong hai từ “sắc sảo”. "Sắc" ở đây khiến người ta liên tưởng đến "lưỡi kiếm con dao", những hung khí có thể gây thương tích hay làm chết người. Một vẻ đẹp sắc như dao như kiếm! Đặc biệt là đôi mắt, nó sâu thẳm và xanh biếc như “nước mùa thu” (làn thu thủy) mà cánh đàn ông có thể “chết đuối” ở đó. Đây chính là vẻ đẹp có "góc cạnh", vượt ra khỏi cái khuôn khổ tròn trĩnh bình thường. Nhưng chưa hết, bên cạnh nhan sắc kiều diễm ấy, Kiều còn là bậc kỳ tài về “cầm kỳ thi họa”, đặc biệt là tiếng đàn của Kiều:
 
    “Trong như tiếng hạc bay qua,
     Đục như tiếng suối mới sa nửa vời.
     Tiếng khoan như gió thoảng ngoài,
     Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa”
 
     Nó sầu muộn, bi thương, ai oán đến nỗi chàng Kim phải đắm đuối, ngẩn ngơ:
 
     “Ngọn đèn khi tỏ khi mờ,
     Khiến người ngồi đó cũng ngơ ngẩn sầu.
     Khi tựa gối, khi cúi đầu,
     Khi vò chín khúc khi chau đôi mày”.
 
     Ở đây, dù Nguyễn Du tiên sinh không mô tả rõ về cái tài của Thúy Vân là gì, nhưng người đọc cũng có thể hiểu chắc chắn là “không có gì đặc biệt” ngoài cái tài may vá, thêu thùa và thiên chức làm vợ, làm mẹ, trong đó có khả năng dạy dỗ con cái và tài nội trợ, nghĩa là thực hành đúng với tiêu chí “công” (trong công, dung, ngôn, hạnh), là một trong “tứ đức” của người phụ nữ gương mẫu thời ấy. Như vậy, nếu bằng nhãn quan bình thường, có thể thấy nhan sắc của Thúy Kiều có độ hấp dẫn vượt trội so với Thúy Vân. Và, cộng với tài năng cầm, kỳ, thi, họa tuyệt vời, thì Kiều, chứ không phải Vân, là một người phụ nữ tài sắc vẹn toàn.
 
     Tuy nhiên với Truyện Kiều thì tài sắc của Thúy Kiều, một giai nhân, lẽ ra phải có một cuộc đời đẹp đẽ hạnh phúc tương xứng. Nhưng không, ngược lại, đó chính là biểu hiện của một thân phận hồng nhan,“hồng nhan bạc mệnh, hồng nhan đa truân”. Chính cái tài hoa và nhan sắc ấy đã đưa đẩy nàng Kiều đến chỗ “thanh lâu hai lượt, thanh y hai lần” (hai lần làm gái và hai lần làm người ở), một cuộc đời đầy ắp những bi kịch tiếp nối, cho đến ngày nàng phải gieo mình xuống sông Tiền Đường để kết liễu một cuộc đời. Và đây cũng chính là nội dung cốt lõi của truyện Kiều, bởi Tố Như tiên sinh đã có bốn câu kết thật thú vị:
 
    “Có đâu thiên vị người nào
     Chữ tài chữ mệnh dồi dào cả hai
     Có tài mà cậy chi tài,

     Chữ tài liền với chữ tai một vần”

    Từ tài sắc đối lập giữa Thúy Vân và Thúy Kiều, dẫn tới hai cuộc đời khác nhau như vậy. Cũng từ bối cảnh xã hội đầy dẫy những bất công và bất lương trong Truyện Kiều, có thể có một sự so sánh nào đó với bối cảnh và con người, đặc biệt là phụ nữ, những giai nhân, người đẹp trong xã hội ngày nay chăng? Có thể, so sánh như vậy là có đôi chút khập khiểng, nhưng không có nghĩa là không có những nét tương đồng, mặc dù thời bây giờ, nam nữ bình đẳng, vai trò người phụ nữ đã khác xưa nhiều.
 
    Thật vậy, ngày nay, đại thể cũng có thể thấy được hai mẫu nhan sắc của Thúy Vân và Thúy Kiều hiện hữu trong xã hội. Không hiếm những nhan sắc như nàng Vân - đang có một cuộc sống hạnh phúc trong đời thường, hay trở thành những người vợ đã "giúp chồng thành công", thậm chí trở thành những "bà lớn" được ngưỡng mộ. Bên cạnh đó, cũng không hiếm những tài sắc như nàng Kiều trong “cộng đồng” những hoa khôi, hoa hậu, người mẫu, những ca sĩ hay diễn viên... Họ là những người đẹp, và may thay, bên cạnh nét tự nhiên trời cho, lại còn được “cải tạo” hay “nâng cấp”  bằng những giải pháp y khoa thời hiện đại, khiến cho độ sắc sảo của nhan sắc ngày càng tăng lên gấp bội.
 
    Và họ cũng đang sống trong một bối cảnh xã hội, được cho là văn minh nhưng có khác gì với xã hội thời Kiều: cũng đầy dẫy những bất ổn, bất công, gian trá, lừa đảo. Cũng tú bà, nhà chứa, lại còn phong phú hơn bởi vô số những lầu xanh biến tướng từ khách sạn, kara-ôkê hay massage . Cũng có đầy dẫy những Mã Giám sinh, những Sở Khanh, những bọn buôn người như Bạc bà, Bạc Hạnh. Cũng tràn ngập những côn đồ kiểu như “Ưng - Khuyển” và nhiều nữa, không kể hết. Có thể nói, thời đại ngày nay mức độ dối trá và tàn ác còn phổ biến, táo tợn và kinh khủng hơn so với thời Kiều.
 
    Như vậy, số phận của những người phụ nữ có sắc, có tài, đặc biệt là tài năng “cầm kỳ thi họạ” như Kiều thời nay ra sao? Thực tế cho thấy họ là những hình mẫu, là mục tiêu cho giới trẻ ước ao và chạy theo. Là những thần tượng của nhiều fan hâm mộ. Họ có nhiều và rất nhiều tiền để ăn chơi, tiêu xài thỏa thích. Họ thỏa mãn, tự hào với những thành công họ đạt được: tiền tài, danh vọng, ngưỡng mộ, và coi đó như là mục tiêu của cuộc sống.
 
    Nhưng đằng sau hào quang đó là gì? Họ có vượt qua được những cám dỗ của đồng tiền? Vượt qua những cạm bẫy hiểm nguy đang bủa vây xung quanh? Họ có thực sự hạnh phúc theo đúng nghĩa mà trong sâu thẳm của tâm hồn, người phụ nữ bình thường cần tới không: một mái ấm gia đình, một thiên chức làm mẹ, một tế bào lành mạnh của xã hội, một nhân tố tích cực để giáo dục thế hệ mai sau? Hay lại vô tình biến mình thành một kiếp “hồng nhan bạc mệnh”, với thân phận làm trò mua vui giải trí cho thiên hạ bên trong cái vỏ bọc "nghệ sĩ" hào nhoáng, làm món hàng nhan sắc mua bán giữa chợ đời, không hơn chẳng kém.
 
    Đọc Truyện Kiều, so sánh tài sắc của hai chị em Kiều và Vân, có lẽ ai cũng tiếc thương cho thân phận của nàng Kiều. Âu đó cũng là số phận. Nhưng là số phận đã được báo trước. Tài sắc là con dao hai lưỡi: nó có thể mang vào người phụ nữ ánh hào quang rực rỡ nhưng cũng dễ đẩy đưa khách má hồng tới vùng tăm tối của cuộc đời./.
 

     Hoàng Vân
 

Nội dung bình luận

Chỉ chấp nhận bình luận bằng tiếng Việt có dấu, những bình luận sai qui định sẽ bị xóa.

Bình luận tối đa 300 ký tự. 0 ký tự

Không có bình luận nào

Tin liên quan

Tin bài cũ

Video

Phản hồi mới

Liên kết website

Làng Kế Môn trên Facebook

Thống kê truy cập

Online: 85
Tổng truy cập: 544.132